Mensen die iets presteren, hebben in een vroeg stadium iemand gehad om tegen op te kijken, iemand die richting aan hen geeft. Dat blijkt in de bijbel ook steeds. Neem nou de geschiedenis van Jerobeam, de zoon van Nebat. “Die Israel zondigen deed”, hoort daar altijd achteraan te komen. Hoe vaak heb ik dat vroeger wel niet gehoord, wanneer uit de bijbel werd gelezen? En dan steeds maar al die verwijzingen naar hem bij andere koningen…! Hij deed wat kwaad is in de ogen des Heren en wandelde in de wegen van Jerobeam, de zoon van Nebat, die Israel zondigen deed. Het staat er inderdaad steeds bij! Je zult als koning van het tien-stammenrijk van Israel maar steeds op die manier worden aangehaald! Dat móet haast wel geschreven zijn door iemand in het zuiden, iemand die een gloeiende hekel had aan die noorderlingen in Israel en in het bijzonder aan die Jerobeam, die de noordelijke stammen had vervreemd van Jeruzalem.
Salomo had Jerobeam zelf geselecteerd, omdat hij wel wat in hem zag, een leider bij de bouw, iemand naar wie door de mensen geluisterd werd. Hij was duidelijk een man die je om een boodschap kon sturen, een flinke kracht, staat er. Dat hij de zoon van Nebat was, wordt steeds maar weer opnieuw verteld. “Aanzien” betekent deze naam en Jerobeam betekent: het volk zal strijden. Nou, dat bleek al gauw: hij kreeg het volk goed georganiseerd tegen Salomo in het harnas, toen die het wat al te bont maakte met zijn loonpolitiek in de bouw. Kennelijk waren ze niet best, de arbeidsvoorwaarden in die sector…
Ik heb zo’n idee dat die zoon van Nebat een vakbondsman bij uitstek was, iemand die met Salomo onderhandelde over lonen en werktijden. Over vakanties zullen we het maar niet hebben. Leest u het hele verhaal er maar eens op na. Uiteindelijk vluchtte hij naar Egypte, want die Salomo kon hem op den duur niet meer uitstaan.
Nee, natuurlijk niet; sinds wanneer gaan een vakbondsleider en een dictator nou ooit samen? Na Salomo’s dood werd Jerobeam door een zware delegatie teruggehaald naar Israel om de nieuwe koning eens mores te leren. Je zou kunnen zeggen: hij moest het sociaal-economisch overleg verbeteren. Het hielp alleen niet veel, want Rehabeam was in zijn taal niet zo toeschietelijk: ”Mijn pink is dikker dan mijn vaders penis”. Nou zeg! Maar we snappen de bedoeling. Hier is een man aan het woord die bij onderhandelingen niet “naar de ander toe beweegt” en dat schijnt wel nodig te zijn, lees ik vaak in de krant. Die Rehabeam dacht er kennelijk alleen maar aan hoe hij zijn volk en dus zichzelf, groter kon maken. Ja, wat wil je; dat betekent zijn naam ook: “uitbreider van het volk”.
En hij was gek op vrouwen zoals zijn moeder Naäma er één was: “schoon, mooi” betekent dat. Zij was een Ammonnietische, staat er veelbetekenend bij… dat zal wel zo’n wulpse juf uit Ammon zijn geweest. Dat kon toch nooit goed gaan! Het volk was nog zó van godswege gezegd: Laat je niet in met “vreemde” vrouwen. En Israel moest er ook geen paarden en wagens op na houden, want Godzelf streed immers altijd zelf voor hen?
Rehabeam en Jerobeam deden allebei het verkeerde. Ze deden beiden wat kwaad is in de ogen des Heren. Ze legden wagenburchten aan bij de grenzen en ze voerden hun leven lang oorlog met elkaar. Ja… dat krijg je in zo’n situatie van een gespleten land, dat eigenlijk één hoort te zijn. Het is nooit meer goed gekomen!
Ook na de ballingschap is de eenheid nooit teruggekeerd. “Israelieten” zijn er dan eigenlijk niet meer, er zijn alleen Judeeërs… “Joden” dus. Sinds 1948 zijn er ook Israeli’s, maar dat is een héél ànder verhaal. Dié zouden een man als Jerobeam tegen wie iedereen opkijkt, op dit moment best kunnen gebruiken… denk ik zo.